Transport towarów niebezpiecznych przez tunele to temat, który ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa. W przypadku wypadku lub awarii w tunelu nawet niewielkie uwolnienie substancji niebezpiecznej może prowadzić do katastrofalnych skutków i stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
Dlatego przepisy ONZ wprowadziły szczegółowy system klasyfikacji tuneli oraz kody ograniczeń, które określają, jakie ładunki mogą przez nie przejeżdżać.
Kategorie tuneli – co oznaczają?
Tunele zostały podzielone na 5 kategorii, w zależności od poziomu ryzyka:
Tunel kategorii A
Brak zakazu wjazdu dla pojazdów z towarami niebezpiecznymi.
Tunel kategorii B
Zakaz wjazdu pojazdów z towarami zagrażającymi wybuchem o bardzo dużym zasięgu.
Tunel kategorii C
Zakaz wjazdu pojazdów z towarami zagrażającymi wybuchem o bardzo dużym lub dużym zasięgu lub działaniem trującym o dużym zasięgu.
Tunel kategorii D
Zakaz wjazdu pojazdów z towarami zagrażającymi wybuchem o bardzo dużym lub dużym zasięgu, działaniem trującym o dużym zasięgu oraz pożarem o dużym zasięgu.
Tunel kategorii E
Zakaz wjazdu wszystkich towarów (z wyjątkiem UN 2919, UN 3291, UN 3331, UN 3359 i UN 3373), których ilość wymaga użycia tablic pomarańczowych na pojeździe.
Oznakowanie tuneli
Przy wjeździe do tunelu można spotkać oznakowanie informujące o ograniczeniach.
Przykładowo:
- znak B-13a – zakaz wjazdu pojazdów z towarami niebezpiecznymi
- tabliczka T-31 – wskazuje kategorię tunelu
wizualizacja tunelu kategori B, po prawej stronie znak B-13a – zakaz wjazdu pojazdów z towarami niebezpiecznymi, a pod nim znak T-31 – informujący o kategorii tunelu
Ważna uwaga – tunel kategorii E
Do tunelu kategorii E nie wjedziesz również z towarami w ilościach ograniczonych (LQ), jeśli:
- przewozisz je w ilości ponad 8 ton brutto
- jednostką transportową o DMC powyżej 12 ton
czyli w sytuacji, gdy wymagane jest oznakowanie pojazdu dużym znakiem LQ.
Gdzie sprawdzić kod ograniczeń dla towaru?
Kod ograniczeń przewozu przez tunele znajdziesz w Tabeli A (wykaz towarów niebezpiecznych) – w kolumnie 15.
Uwaga: w tej kolumnie znajdują się dwie informacje:
- kategoria transportowa
- kod ograniczeń przez tunele (znajduje się poniżej)
Kody ograniczeń – jak je czytać?
Kody mogą występować w różnych formach i ich znaczenie zależy m.in. od ilości ładunku lub formy przewozu.
| Kod ograniczeń przewozu przez tunele | Znaczenie kodu |
| B | Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: B, C, D, E |
| C | Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: C, D, E |
| D | Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: D i E |
| E | Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: E |
| B1000C | > 1000 kg netto ładunku: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: B, C, D, Edo 1000 kg netto ładunku: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: C, D, E |
| C5000D | > 5000 kg netto ładunku: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: C, D, Edo 5000 kg netto ładunku:Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: D i E |
| B/D | W cysternie: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: B, C, D, EW sztukach przesyłki: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: D i E |
| B/E | W cysternie: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: B, C, D, EW sztukach przesyłki:Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: E |
| C/D | W cysternie: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: C, D, EW sztukach przesyłki:Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: D i E |
| C/E | W cysternie: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: C, D, EW sztukach przesyłki:Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: E |
| D/E | W cysternie lub luzem: Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: D i EW sztukach przesyłki:Zakaz wjazdu do tuneli kategorii: E |
Przykłady tuneli z ograniczeniami
- Tunel na południowej obwodnicy Warszawy (S2) – kategoria E
- Tunel na drodze R1 w Antwerpii – kategoria D
- Tunel Mont Blanc (E25, Francja) – kategoria E
- Beneluxtunnel (A4, Holandia) – kategoria C
- Saukopftunnel (B38, Niemcy) – kategoria E
Kod ograniczeń w dokumentacji przewozowej
Jeśli trasa przewozu obejmuje tunel z ograniczeniami, należy uzupełnić opis towaru niebezpiecznego o kod tunelowy.
Przykład dla oleju napędowego:
UN1202 OLEJ NAPĘDOWY, 3, GPIII, (D/E), ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU
(Oczywiście jest to tylko część opisu – dokument przewozowy musi zawierać wszystkie elementy wymagane przepisami ADR, w tym te wskazane w dziale 5.4).
Interpretacja:
- w cysternie – brak wjazdu do tuneli kategorii D i E
- w sztukach przesyłki – brak wjazdu tylko do tuneli kategorii E
Podsumowanie
Kody ograniczeń przewozu przez tunele to kluczowy element planowania transportu ADR. Ich znajomość pozwala uniknąć nie tylko mandatów, ale przede wszystkim realnych zagrożeń.
W praktyce warto korzystać z narzędzi, które pozwalają szybko sprawdzić ograniczenia – np. aplikacji dgsasupport.app, gdzie wszystkie te informacje można znaleźć w kilka sekund.
